W dniu 9 października 2025 roku Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał długo oczekiwany wyrok w sprawie o sygnaturze C-80/24 (Zwrotybankowe.pl sp. z o.o. przeciwko PKO Bank Polski S.A.). Orzeczenie to ma fundamentalne znaczenie dla wszystkich konsumentów posiadających roszczenia wobec banków, zwłaszcza te wynikające z Sankcji Kredytu Darmowego (SKD).

TSUE rozstrzygnął kluczowe wątpliwości dotyczące możliwości zbywania przez konsumentów swoich wierzytelności na rzecz wyspecjalizowanych podmiotów, co spotykało się z silnym oporem ze strony banków.

Sedno sporu: Czy konsument może sprzedać swoje roszczenie?

W ostatnich latach banki, w odpowiedzi na masowe pozwy dotyczące SKD (wynikające z wadliwości umów kredytu konsumenckiego), stosowały nową linię obrony: zarzut braku legitymacji czynnej po stronie firmy, która nabyła wierzytelność od kredytobiorcy. Banki utrzymywały, że przepisy unijne i krajowe o ochronie konsumentów rzekomo uniemożliwiają skuteczne przeniesienie tych praw. Ich celem było zablokowanie możliwości dochodzenia roszczeń przez profesjonalne podmioty na podstawie umowy cesji.

Główne rozstrzygnięcie TSUE – Wolność zbywania praw konsumenta

Trybunał Sprawiedliwości zajął stanowisko korzystne dla konsumentów i rynku obrotu wierzytelnościami.

1. Prawo do cesji roszczeń konsumenckich: TSUE orzekł, że dyrektywa o kredycie konsumenckim (2008/48/WE) i dyrektywa o nieuczciwych warunkach w umowach konsumenckich (1993/13/EWG) nie stoją na przeszkodzie, aby konsument zbył swoje wierzytelności wynikające z tych umów (np. roszczenie z tytułu SKD) na rzecz innego podmiotu, w tym spółki prawa handlowego.
2. Osłabienie argumentacji banków: Wyrok ten stanowi definitywne osłabienie, a w praktyce eliminację, strategii banków opierającej się na zarzucie braku legitymacji czynnej. Dla konsumenta oznacza to, że ma pełne prawo do decydowania o swoim majątku i może wybrać najkorzystniejszy dla siebie sposób odzyskania pieniędzy, w tym poprzez sprzedaż roszczenia firmie, która przejmuje na siebie ryzyko i koszty procesu.

Kwestia badania umowy cesji przez sąd z urzędu

TSUE odniósł się również do pytania, czy sąd krajowy ma obowiązek z urzędu (bez wniosku konsumenta) badać, czy umowa cesji wierzytelności (między konsumentem a firmą odszkodowawczą) nie zawiera nieuczciwych warunków.

• Trybunał stwierdził, że sąd krajowy nie ma obowiązku badania z urzędu nieuczciwego charakteru warunków umowy cesji, jeśli spór dotyczy relacji między cesjonariuszem (firmą) a bankiem, a konsument nie jest stroną tego sporu i nie kwestionuje ważności samej umowy cesji.

Powyższe oznacza, że profesjonalne dochodzenie roszczeń na podstawie cesji pozostaje skuteczną ścieżką prawną, o ile sam konsument nie podważa zawartej przez siebie umowy cesji.

Podsumowanie i rekomendacja Eurokancelarii

Wyrok TSUE w sprawie C-80/24 jest zwycięstwem dla konsumentów i stanowi kluczowe zabezpieczenie dla rynku dochodzenia roszczeń. Potwierdza, że:

1. Roszczenia konsumenckie są zbywalne.
2. Banki nie mogą automatycznie podważać legitymacji procesowej firm, które nabyły wierzytelności (np. z tytułu SKD).
3. Konsument ma wolność wyboru – może dochodzić roszczeń osobiście lub poprzez wyspecjalizowaną kancelarię/firmę.

Jeśli zaciągnęli Państwo kredyt konsumencki, w którym wystąpiły błędy, i zastanawiają się Państwo, jak najskuteczniej skorzystać z Sankcji Kredytu Darmowego (SKD), wyrok ten otwiera wiele możliwości.

Eurokancelaria monitoruje na bieżąco orzecznictwo TSUE. Zachęcamy do kontaktu w celu bezpłatnej analizy Państwa umowy kredytowej i ustalenia, w jaki sposób mogą Państwo najkorzystniej odzyskać nienależnie pobrane przez bank środki.